Powstanie Warszawskie. To nie była romantyczna historia.

Od lat odnoszę wrażenie, że jako naród nie potrafimy znaleźć właściwej formuły na obchodzenie rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego (PW). Oczywiście ktoś może powiedzieć: “no chyba Ty”. Być może. Być może tylko ja. W naszych obchodach (główne media) dominuje przekaz PW jako romantycznej historii zrywu młodych warszawiaków. Spotkania, wspólne śpiewanie powstańczych piosenek i mnóstwo powstańczych wspomnień. Nie neguję i nie odmawiam dawnym powstańcom prawa do swoich wspomnień i swojego spojrzenia na tamte lata. Niestety te wspomnienia jak i przyjęta poetyka obchodów niewiele mówią o tym czym faktycznie PW było. Nadal mamy nie rozwiązany problem czy właściwą i uzasadnioną była decyzja o wybuchu PW. Czy sam fakt udręczanie mieszkańców Warszawy okupacją (łapanki, aresztowania, rozstrzelania i wszechobecny terror) to wystarczający powód do podjęcia ogromnego ryzyka. Wiara w możliwość uniknięcia zależności od ZSRR, lub zmniejszenia jej skali, przez ustanowienie w oswobodzonej Warszawie władz niezależnych od komunistycznych polityków nadciągających wraz z armią radziecką, też raczej była naiwna. Jakie było prawdopodobieństwo oswobodzenia Warszawy przez powstańców i realizacji upragnionego scenariusza? Raczej niewielkie.

Z obchodów PW próbuje się usuwać lub marginalizować przekaz o skali strat wśród ludności cywilnej. Nie twierdzę, że nie ma przekazu o tych ostatnich w ogóle. Jest. Pojawił się nieco wymuszony przed laty. Ten przekaz w zbyt skromnym stopniu istnieje i jest jakby podawany obok, równolegle. Tak, by nie zakłócić romantycznego koncertu skocznych powstańczych piosenek jakiego byliśmy m.in. świadkami w piątek w telewizji publicznej.

Nie chcę już wspominać szerzej o skali strat materialnych i historycznych.

W PW straciliśmy wspaniałych młodych ludzi. Ludzi, dzięki którym następujący potem socjalizm (czy jak kto woli, komunizm) być może byłby znośniejszy. Ci ludzie mieli prawo żyć dalej.

W PW, i jego wyniku, zginęło być może nawet 200 tys. ludzi. W dwa miesiące. To nas powinno raczej skłaniać do zadumy i wyciszenia. Skoczne wojenne piosenki i atmosfera przygody powinny stanowić jedynie dodatek.