\u00a0<\/p>\n
Brakuje nam dystansu do w\u0142asnej historii i czo\u0142owych jej postaci. Bohater\u00f3w naszej historii nazbyt \u0142atwo, i automatycznie, idealizujemy i nadajemy im pomnikowy charakter. Temu odruchowi nie potrafi\u0105 si\u0119 nawet oprze\u0107 zawodowi historycy. Tak w\u0142a\u015bnie jest m.in. i z J\u00f3zefem Pi\u0142sudskim.<\/p>\n
Nie zamierzam deprecjonowa\u0107 roli Pi\u0142sudskiego w naszej historii. S\u0105 momenty prze\u0142omowe, gdy potrzebna jest silna osobowo\u015b\u0107. Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry poci\u0105gnie za sob\u0105 innych i nie waha si\u0119 ryzykowa\u0107. W chwili wielkiej wojennej zawieruchy trafi\u0142 nam si\u0119 Pi\u0142sudski. I dobrze. Warto jednak zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w opisie Pi\u0142sudskiego skupiamy si\u0119 raptem na nie wi\u0119cej ni\u017c 10 latach jego \u017cycia. Od okresu legionowego (I WW), po przewr\u00f3t majowy. Umyka nam to co by\u0142o wcze\u015bniej i to co by\u0142o p\u00f3\u017aniej. Tymczasem \u017cyciorys Pi\u0142sudskiego nie by\u0142 tak banalnie pomnikowy jak si\u0119 wydaje. Z up\u0142ywem lat, zapominamy te\u017c o innych, kt\u00f3rzy przyczynili si\u0119 do powstania Polski. Wobec Pi\u0142sudskiego stosujemy te\u017c inne, niezwykle wyrozumia\u0142e, kryteria oceny, odmawiaj\u0105c tego winnym znanych postaciom, jak chocia\u017cby Lechowi Wa\u0142\u0119sie.<\/p>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 obecny stosunek to teorii lewicowych i socjalistycznych (baga\u017c po PRL), niezwykle \u0142atwo zapominamy, \u017ce Pi\u0142sudski formalnie przez lata zwi\u0105zany by\u0142 z ruchem lewicowym. Oczywi\u015bcie PPS sprzed stu kilkudziesi\u0119ciu lat, to nie to co PZPR. Trzeba te\u017c przyzna\u0107, \u017ce Pi\u0142sudski nie by\u0142 nadmiernie lubiany przez przedstawicieli Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n
Histori\u0119 Pi\u0142sudskiego jakby z konieczno\u015bci ko\u0144czymy na przewrocie majowym. Formalnie by\u0142 to zamach stanu, ale historycy w wi\u0119kszo\u015bci staraj\u0105 si\u0119 unika\u0107 ostrych ocen. Cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 pr\u00f3by relatywizowania moralnego wymiaru tego wydarzenia. \u017be niby Polsk\u0119 niszczy\u0142a sejmokracja i niestabilno\u015b\u0107 polityczna, czy \u017ce w \u015bwiecie wok\u00f3\u0142 nas dzia\u0142y si\u0119 podobne rzeczy, itd. Owszem, jest to jakie\u015b t\u0142umaczenie. Nie zmienia to jednak faktu, \u017ce zamach na legaln\u0105 w\u0142adz\u0119 by\u0142 zamachem i tyle.<\/p>\n
Dalej by\u0142 skandal finansowy z ministrem Czechowiczem, czy Bereza Kartuska, itd.. Pi\u0142sudski robi\u0142 si\u0119 coraz bardziej apodyktyczny i niezno\u015bny. O ile jeszcze zamach majowy przebija si\u0119 do \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej, to kolejne wyczyny Pi\u0142sudskiego, czy jego podw\u0142adnych, w kr\u00f3tkich, schematycznych przekazach 11 listopada ju\u017c nie. Zamach majowy jest przypominany, bo by\u0142 zbyt wa\u017cnym wydarzeniem by go pomin\u0105\u0107. Dalsze w\u0105tki historycy podejmuj\u0105 mniej ch\u0119tnie i nazbyt \u0142atwo t\u0142umacz\u0105 wiekiem Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n
Nie chce umniejsza\u0107 roli Pi\u0142sudskiego w naszej historii, ale z biegiem lat, staje si\u0119 on wyidealizowan\u0105 postaci\u0105 z pomnik\u00f3w, a inni, niewiele mniej zas\u0142u\u017ceni Polacy znikaj\u0105 w mgle zapomnienia. Wojskowa historia I WW to nie tylko Legiony. Nie tylko Pi\u0142sudski par\u0142 do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci. Zaryzykuj\u0119 teori\u0119, \u017ce nawet gdyby Pi\u0142sudski nie zaistnia\u0142 w naszej historii, jego miejsce w pocz\u0105tkach ubieg\u0142ego wieku zaj\u0119liby inni.<\/p>\n
W szkolnej nauce historii, Pi\u0142sudski doskonale nadaje si\u0119 do krytycznej analizy postaci. Nie zmienia to jednak faktu, i\u017c wielce si\u0119 dla odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci zas\u0142u\u017cy\u0142.<\/p>\n
Mimowolnie nasuwa si\u0119 por\u00f3wnanie Wa\u0142\u0119sy i Pi\u0142sudskiego. W osobowo\u015bciach i \u00a0losach obydwu postaci, i ich wp\u0142ywie na histori\u0119, jest wiele podobie\u0144stw. O ile jednak Pi\u0142sudski jest z biegiem lat coraz bardziej idealizowany, to Wa\u0142\u0119sa przeciwnie. Oczywi\u015bcie za \u017cycia Pi\u0142sudskiego, w okresie mi\u0119dzywojennym, r\u00f3wnie\u017c istnia\u0142y niezwykle silne podzia\u0142y polityczne. Nie wiem jednak, czy to wyja\u015bnia i usprawiedliwia to co z histori\u0105 Solidarno\u015bci i Wa\u0142\u0119sy wyczyni prawica z Kaczy\u0144skim na czele.<\/p>\n
Zaczynam si\u0119 obawiam, \u017ce za dwie czy trzy dekady,\u00a0\u00a0z przyzwoito\u015bci historycy nie b\u0119d\u0105 ju\u017c wpisywa\u0107 do podr\u0119cznik\u00f3w zamachu majowego, a w notce o Wa\u0142\u0119sie b\u0119dzie, \u017ce to kontrowersyjna posta\u0107 i agent SB.<\/p>\n
\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u00a0<\/p>\n