{"id":1035,"date":"2024-04-29T00:03:11","date_gmt":"2024-04-28T22:03:11","guid":{"rendered":"https:\/\/miekkifotel.pl\/?p=1035"},"modified":"2024-04-29T00:03:11","modified_gmt":"2024-04-28T22:03:11","slug":"gwara-slaska-jezykiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/2024\/04\/29\/gwara-slaska-jezykiem\/","title":{"rendered":"Gwara \u015bl\u0105ska j\u0119zykiem?"},"content":{"rendered":"<p>Amatorsko zg\u0142\u0119bia\u0142em swego czasu temat, co mo\u017cemy za j\u0119zyk uwa\u017ca\u0107, a co nie. Oczywi\u015bcie nie ma jednej, prostej definicji. Nie twierdz\u0119 te\u017c, \u017ce jestem autorytetem w tej dziedzinie. Ale nawet autorytety maj\u0105 z tym problem, czy te\u017c raczej, spieraj\u0105 si\u0119 o to. Niemniej mieszkam od wielu wielu lat w centrum Aglomeracji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej st\u0105d mog\u0119 powiedzie\u0107 jak to wygl\u0105da z lokalnej perspektywy.<\/p>\n<p>Moim zdaniem \u015bl\u0105ski j\u0119zykiem nie jest. Nie spe\u0142nia cz\u0119\u015bci wymaga\u0144 poj\u0119cia j\u0119zyk. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy uwa\u017caj\u0105 si\u0119 za \u015al\u0105zak\u00f3w m\u00f3wi\u0105cych gwar\u0105\/j\u0119zykiem, u\u017cywa jego bardzo uproszczonej formy, czyli zmienia tonacj\u0119 g\u0142osu na ni\u017csz\u0105 i u\u017cywa bardzo ograniczonego zestawu s\u0142\u00f3w z gwary. Kilka razy zapozna\u0142em si\u0119 &#8211; przyk\u0142adowo &#8211; z tre\u015bci\u0105 felieton\u00f3w pisanych po \u015bl\u0105sku w lokalnym dodatku do Gazety Wyborczej czy wyrywkowo z ksi\u0105\u017ckami pisanymi po \u015bl\u0105sku. Zapewniam, \u017ce znajomo\u015b\u0107 \u015bl\u0105skiego pozwalaj\u0105c\u0105 na pe\u0142ne rozumienie tych tre\u015bci ma bardzo skromna grupa \u015al\u0105zak\u00f3w.<\/p>\n<p>Ze \u015bl\u0105skim jest te\u017c ten problem, \u017ce s\u0105 jego odmiany regionalne. Nawet przeci\u0119tny obserwator naszej rzeczywisto\u015bci zauwa\u017cy\u0142, \u017ce sympatycy \u015bl\u0105skiego po wst\u0119pnym werdykcie sejmu, okazywali po \u015bl\u0105sku swoj\u0105 rado\u015b\u0107. I ten \u015bl\u0105ski pisany si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142. Jak s\u0142usznie kto\u015b zauwa\u017cy\u0142, sejm wst\u0119pnie przychyli\u0142 si\u0119 do uznania j\u0119zyka \u015bl\u0105skiego, tylko teraz jeszcze trzeba b\u0119dzie okre\u015bli\u0107, kt\u00f3rego \u015bl\u0105skiego.<\/p>\n<p>Nie wiem po co komu uznanie gwary za j\u0119zyk. Wbrew wielu opiniom nikt tu na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku za u\u017cywanie gwary bity i upokarzany nie jest. Nie wiem wi\u0119c, po co sympatycy nadania \u015bl\u0105skiemu statusu j\u0119zyka kreuj\u0105 si\u0119 na poni\u017canych czy obywateli drugiej kategorii. Ka\u017cdy nar\u00f3d czy mniejszo\u015b\u0107, w tym \u015al\u0105zacy, dozna\u0142 r\u00f3\u017cny kolei losu. Zapewniam jednak, \u017ce mo\u017cna przeprowadzi\u0107 rachunek dziej\u00f3w m.in. pod k\u0105tem spo\u0142ecznym, gospodarczym itd. i \u015al\u0105zak\u00f3w w grupie narod\u00f3w czy spo\u0142eczno\u015bci jako\u015b szczeg\u00f3lnie upokorzonych przez los tam nie b\u0119dzie. Te poczucie upokarzania i gorszego losu jest w\u015br\u00f3d \u015al\u0105zak\u00f3w bardzo popularne, niemniej w prawd\u0105 wiele wsp\u00f3lnego nie ma.<\/p>\n<p>W Polsce po 89-tym, nikt nie przeszkadza\u0142 naucza\u0107 i propagowa\u0107 gwary. Nie wiem wi\u0119c co komu daje ta batalia o nadanie statusu j\u0119zyka. Mam nadziej\u0119, \u017ce \u015al\u0105zacy nie zni\u017c\u0105 si\u0119 do pobierania kasy na nauczanie j\u0119zyka itd., bo to b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142o obciachowo. \u017be niby mam tu wielk\u0105 kultur\u0119 \u015bl\u0105sk\u0105, ale na jej nauczanie sk\u0105pimy w\u0142asnego\/lokalnego grosza? Mam te\u017c nadziej\u0119, \u017ce darujemy sobie wprowadzanie \u015bl\u0105skiego do szk\u00f3\u0142. Frekwencja na takich lekcjach by\u0142aby \u017cenuj\u0105co niska.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Amatorsko zg\u0142\u0119bia\u0142em swego czasu temat, co mo\u017cemy za j\u0119zyk uwa\u017ca\u0107, a co nie. Oczywi\u015bcie nie ma jednej, prostej definicji. Nie twierdz\u0119 te\u017c, \u017ce jestem autorytetem w tej dziedzinie. Ale nawet autorytety maj\u0105 z tym problem, czy te\u017c raczej, spieraj\u0105 si\u0119 o to. Niemniej mieszkam od wielu wielu lat w centrum Aglomeracji G\u00f3rno\u015bl\u0105skiej st\u0105d mog\u0119 powiedzie\u0107\u2026 <span class=\"read-more\"><a href=\"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/2024\/04\/29\/gwara-slaska-jezykiem\/\">Czytaj dalej &raquo;<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1035"}],"collection":[{"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1035"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1035\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1036,"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1035\/revisions\/1036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/miekkifotel.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}